Một bữa trưa no nê và ngon miệng không ngờ lại khiến cậu bé Xiao Jie 14 tuổi tại Quảng Đông (Trung Quốc), rơi vào tình trạng nguy kịch.
Bố mẹ của Xiao Jie kể lại, cậu bé ăn trưa rất ngon miệng với khoảng 6 chiếc đùi gà và vài miếng thịt lợn kho tàu cơ lớn nấu theo kiểu đặc trưng quê nhà. Thế nhưng ăn xong, cậu bé bắt đầu cảm thấy khó chịu ở bụng. Tuy nhiên, kiểu đau bụng này không giống như rối loạn tiêu hoá vì đồ ăn không tươi ngon. Hơn nữa, cả nhà không ai có triệu chứng tương tự.
Ảnh minh họa.
Cơn đau vùng thượng vị ập đến dữ dội ngay sau bữa trưa thịnh soạn ấy đã đẩy Xiao Jie vào thẳng phòng cấp cứu của Bệnh viện Châu Giang thuộc Đại học Y khoa Nam Phương (Quảng Đông, Trung Quốc).
Ảnh minh họa.
Tại đây, kết quả chụp CT vùng bụng cho thấy mô tụy của bệnh nhi đã bị sưng to và hoại tử lan rộng. Đáng lo ngại, xung quanh vùng tụy đã xuất hiện các mảng vôi hóa bị xà phòng hóa - một hiện tượng cho thấy các mô đang bị phân hủy nghiêm trọng do tác động của các enzyme tiêu hóa.
Các chỉ số viêm nhiễm trong máu của cậu bé (PCT) tăng vọt, gấp 30 lần so với giới hạn thông thường.
Đây chính là biểu hiện điển hình của viêm tụy hoại tử cấp tính nặng, một tình trạng mà ngay cả khi can thiệp phẫu thuật tích cực, tỉ lệ tử vong vẫn ở mức cao đáng báo động.
Vậy tại sao một đứa trẻ 14 tuổi lại có thể mắc phải căn bệnh nghiêm trọng vốn thường gắn liền với những người uống rượu lâu năm hay sỏi mật?
Câu trả lời nằm ở cân nặng và chế độ ăn uống mất kiểm soát. Trước khi đổ bệnh, Xiao Jie vốn đã bị béo phì, và bữa ăn chứa một lượng lớn chất béo từ 6 chiếc đùi gà cùng thịt mỡ chính là "giọt nước tràn ly" khiến tuyến tụy "sụp đổ".
Viêm tụy là tình trạng tuyến tụy bị viêm sưng, đỏ do dịch tiêu hóa hoặc enzym tấn công tuyến tụy. Ảnh minh họa: Sức khỏe & Đời sống
Bác sĩ của Xiao Jie giải thích, khi một lượng lớn chất béo nạp vào cơ thể cùng lúc, tuyến tụy phải làm việc quá tải để tiết ra enzyme tiêu hóa. Ở những người béo phì, nồng độ mỡ máu cao khiến các enzyme này có thể bị kích hoạt ngay bên trong tụy thay vì ở ruột non. Kết quả là tuyến tụy tự tiêu hóa chính mình, gây ra tình trạng viêm nhiễm, hoại tử và nhiễm trùng huyết toàn thân.
Nhờ được điều trị tích cực, Xiao Jie đã qua cơn nguy kịch nhưng cái giá phải trả là hơn một tháng nằm viện và bài học đắt giá mỗi khi ăn uống. Cha mẹ Xiao Jie cũng hối hận vô cùng vì đã nuông chiều khiến con rơi vào nguy kịch.
Nam thanh niên 15 tuổi nguy kịch vì uống trà kiểu nàyĐỌC NGAYNgày xuất viện, Xiao Jie giảm được tới 15kg. Dù chỉ số BMI đã giảm xuống 25, cậu vẫn nằm trong diện thừa cân và phải đối mặt với một hành trình dài để phục hồi sức khỏe.
Các chuyên gia y tế cảnh báo, với sự gia tăng nhanh chóng của tình trạng béo phì ở thanh thiếu niên hiện nay, viêm tụy cấp đang dần trẻ hóa. Do đó, quản lý cân nặng hiệu quả và duy trì chế độ ăn uống điều độ không chỉ là để giữ dáng, mà là để bảo vệ tuyến tụy cũng như sức khỏe tổng thể, nhất là trong giai đoạn trẻ đang phát triển.
Chủ động phòng ngừa viêm tụy cấp bằng kiểm soát mỡ máu
Các bác sĩ khuyến cáo, phần lớn trường hợp viêm tụy cấp do tăng triglycerid hoàn toàn có thể phòng ngừa nếu kiểm soát tốt rối loạn lipid máu.
Người mắc tăng triglycerid cần:
-Duy trì chế độ ăn ít chất béo bão hòa, hạn chế thực phẩm nhiều đường.
-Tăng cường rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt.
-Duy trì cân nặng hợp lý.
-Tập luyện thể lực đều đặn.
-Hạn chế hoặc tuyệt đối không sử dụng rượu, bia.
-Tuân thủ điều trị bằng thuốc theo hướng dẫn của bác sĩ nếu đã được chẩn đoán rối loạn mỡ máu.
Đặc biệt, những người mắc đái tháo đường, béo phì hoặc hội chứng chuyển hóa cần kiểm soát tốt đường huyết và mỡ máu để giảm nguy cơ biến chứng. Ngoài ra, nên khám sức khỏe định kỳ và xét nghiệm mỡ máu thường xuyên để phát hiện sớm tình trạng tăng triglycerid, từ đó điều trị kịp thời.
Khi xuất hiện các dấu hiệu như đau dữ dội vùng thượng vị lan ra sau lưng, buồn nôn, nôn nhiều hoặc đau bụng kéo dài, người bệnh cần nhanh chóng đến cơ sở y tế để được thăm khám và điều trị. Việc phát hiện sớm, xử trí đúng thời điểm không chỉ giúp hạn chế tổn thương tuyến tụy mà còn giảm nguy cơ suy đa cơ quan và tử vong.
Minh Hoa (t/h theo Phụ nữ mới, Sức khỏe & Đời sống)
