Khi nói đến bảo vệ gan, nhiều người chỉ chú ý hạn chế rượu bia nhưng lại thoải mái uống nước ngọt. Ngược lại, có người lo ngại thực phẩm gây hại cho gan đến mức không dám ăn cả thịt và trứng. Thực tế, nguy cơ có thể đến từ thực phẩm nhiễm độc tố hoặc thói quen tiêu thụ quá nhiều một số thực phẩm có nguy cơ cao, theo Sohu. Dưới đây là 5 nhóm thực phẩm cần lưu ý.
Rượu bia
Gan xử lý cồn chứ không phân biệt tên gọi của đồ uống. Vì vậy, không uống rượu trắng nhưng thường xuyên uống bia hoặc rượu tự nấu có nồng độ cồn thấp cũng không đồng nghĩa với việc bảo vệ được gan.
Cồn và quá trình chuyển hóa cồn có thể gây tổn thương tế bào gan. Mức độ rủi ro phụ thuộc vào lượng uống, thời gian duy trì thói quen và tình trạng sức khỏe của mỗi người. Người mắc bệnh gan do rượu cần kiêng rượu bia.
Đừng lấy việc uống thuốc bảo vệ gan làm lý do để tiếp tục uống rượu. Khi đi khám bác sĩ, hãy nói cho họ biết bạn thường uống gì và mỗi lần uống bao nhiêu; điều này hữu ích hơn là chỉ nói "Tôi thỉnh thoảng uống rượu".
Uống quá nhiều rượu bia có thể gây hại cho gan. (Ảnh minh họa)
Lạc, ngô và ngũ cốc bị mốc
Một số loại ngũ cốc bị mốc có thể nhiễm aflatoxin - độc tố có khả năng gây hại cho gan. Việc tiếp xúc với độc tố này trong thời gian dài còn làm tăng nguy cơ ung thư gan.
Thực phẩm đã bị mốc không thể trở nên an toàn chỉ nhờ rửa sạch hoặc nấu nướng thông thường. Khi phát hiện thực phẩm bị mốc rõ rệt, không nên tiếp tục sử dụng. Độc tố có thể tồn tại ở những vị trí không nhìn thấy bằng mắt thường, do đó chỉ loại bỏ những hạt hỏng bên ngoài là không đáng tin cậy.
Khi mua ngũ cốc và các loại hạt, nên chọn sản phẩm đóng gói nhỏ, bảo quản theo hướng dẫn trên nhãn. Trước khi sử dụng, cần kiểm tra xem thực phẩm có bị ẩm, vón cục hoặc mốc hay không.
Đồ uống có đường
Đồ uống có đường cũng là nhóm thực phẩm dễ bị bỏ qua. Có người ăn không nhiều nhưng lại thường xuyên dùng trà ngọt thay nước lọc, cho rằng đồ uống dạng lỏng không gây dư thừa năng lượng.
Tuy nhiên, đường trong đồ uống cũng cung cấp năng lượng. Tiêu thụ quá nhiều trong thời gian dài có thể thúc đẩy tăng cân, gây rối loạn chuyển hóa và làm tăng nguy cơ tích tụ mỡ trong gan. Ngay cả người không uống rượu vẫn có thể mắc gan nhiễm mỡ.
Người trưởng thành nói chung nên tiêu thụ không quá 50 g đường bổ sung mỗi ngày, tốt nhất là dưới 25 g. Lượng này cần tính tổng đường bổ sung từ tất cả thực phẩm trong ngày, không phải mức dành riêng cho đồ uống.
Cách đơn giản là thay đồ uống có đường hằng ngày bằng nước lọc. Khi mua đồ uống, cần kiểm tra thành phần và nhãn dinh dưỡng thay vì chỉ chú ý đến quảng cáo.
Thực phẩm chiên rán
Thực phẩm chiên rán thường chứa nhiều chất béo. Nếu ăn thường xuyên trong thời gian dài, kết hợp với tổng lượng thức ăn tiêu thụ quá lớn, cơ thể dễ rơi vào tình trạng dư thừa năng lượng. Đối với người mắc gan nhiễm mỡ, thói quen ăn uống kéo dài này đáng lưu ý hơn việc thỉnh thoảng ăn một món chiên.
Người trưởng thành nói chung nên kiểm soát lượng dầu ăn dùng để chế biến ở mức 25-30 g mỗi ngày. Có thể bắt đầu bằng việc thay bữa sáng chiên rán thường xuyên bằng các món hấp hoặc luộc.
Đặc biệt, không nên vì muốn bảo vệ gan mà loại bỏ hoàn toàn thịt và trứng khỏi thực đơn. Người cao tuổi, người nhẹ cân hoặc bị suy giảm khối lượng cơ càng dễ thiếu dinh dưỡng nếu kiêng khem quá mức.
Hải sản có vỏ ăn sống hoặc chưa chín kỹ
Các loại động vật có vỏ như hàu có thể tích tụ virus viêm gan A từ nguồn nước ô nhiễm trong quá trình lọc thức ăn. Nếu ăn phải hải sản nhiễm virus mà chưa được nấu chín đầy đủ, con người có thể mắc viêm gan A.
Hải sản còn tươi không đồng nghĩa với việc không chứa virus. Ngâm rượu hoặc ăn kèm nước chấm cũng không thể thay thế việc nấu chín kỹ. Vì vậy, hãy mua hải sản từ nguồn cung cấp đáng tin cậy, sau đó hấp hoặc luộc chín hoàn toàn trước khi ăn. Trong quá trình chế biến, cần dùng riêng dụng cụ cho thực phẩm sống và thực phẩm chín, đồng thời rửa tay sau khi xử lý hải sản sống.
Người mắc bệnh gan mạn tính càng không nên mạo hiểm ăn hải sản sống, cũng không nên cho rằng chấm giấm có thể loại bỏ nguy cơ nhiễm bệnh.
Để bảo vệ gan, cần chú ý đến chế độ ăn uống lâu dài thay vì chỉ kiêng một vài món nhất định. Trước mắt, có thể bắt đầu bằng việc thay đồ uống có đường hằng ngày bằng nước lọc và kiểm tra ngũ cốc, các loại hạt trong nhà xem có bị ẩm mốc hay không.
Nếu xuất hiện tình trạng lòng trắng mắt chuyển vàng hoặc mệt mỏi rõ rệt kéo dài, hãy đi khám kịp thời, không nên chỉ trông chờ vào việc kiêng ăn để tình trạng tự cải thiện.
