Nguy cơ mắc bệnh tim mạch và đột quỵ ở mỗi người chịu tác động của nhiều yếu tố, trong đó lối sống giữ vai trò đáng kể. Chế độ ăn uống, mức độ vận động và trạng thái tinh thần có thể ảnh hưởng đến huyết áp, cholesterol, cân nặng và sức khỏe mạch máu nếu những thói quen này được duy trì trong thời gian dài.
Nhiều dấu hiệu nhận biết sớm có thể giúp mỗi người chủ động kiểm soát các yếu tố nguy cơ tim mạch (Ảnh minh họa AI)
Các nghiên cứu theo dõi dài hạn cho thấy những yếu tố trên có mối liên hệ với sức khỏe tim mạch và nguy cơ đột quỵ. Việc duy trì lối sống lành mạnh và kiểm tra sức khỏe định kỳ có thể giúp mỗi người phát hiện, kiểm soát các yếu tố nguy cơ từ sớm.
Dưới đây là 3 nhóm đặc điểm đáng lưu ý cho sức khoẻ:
1. Chế độ ăn nhiều muối, chất béo và thiếu chất xơ
Chế độ ăn uống có ảnh hưởng đáng kể đến nhiều yếu tố nguy cơ của bệnh tim mạch, đặc biệt là huyết áp và cholesterol trong máu.
Việc tiêu thụ quá nhiều muối trong thời gian dài có thể làm tăng huyết áp ở một số người. Tình trạng huyết áp cao kéo dài làm tăng áp lực lên tim và mạch máu, đồng thời là một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng của bệnh tim mạch và đột quỵ.
Bên cạnh đó, chế độ ăn thường xuyên chứa nhiều chất béo bão hòa cũng có thể làm tăng cholesterol LDL trong máu. Khi nồng độ cholesterol LDL duy trì ở mức cao, nguy cơ hình thành mảng xơ vữa trong thành động mạch có thể tăng lên. Các món chiên rán, thịt nhiều mỡ và một số thực phẩm chế biến sẵn thường chứa nhiều chất béo bão hòa, vì vậy mọi người nên kiểm soát lượng tiêu thụ.
Trong khi đó, rau xanh, trái cây, các loại đậu và ngũ cốc nguyên hạt cung cấp chất xơ cùng nhiều vitamin, khoáng chất và hợp chất có lợi cho sức khỏe. Một chế độ ăn đa dạng, cân bằng, hạn chế muối và chất béo bão hòa, đồng thời tăng cường thực phẩm giàu chất xơ có thể hỗ trợ kiểm soát các yếu tố nguy cơ tim mạch.
2. Ít vận động hoặc tập luyện không phù hợp
Hoạt động thể chất thường xuyên có vai trò quan trọng đối với sức khỏe tim mạch và chuyển hóa. Ngược lại, lối sống ít vận động có thể làm tăng nguy cơ thừa cân, béo phì, tăng huyết áp, rối loạn đường huyết và cholesterol, từ đó ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch.
Những người phải ngồi nhiều trong ngày nên chủ động tăng thời gian vận động và hạn chế duy trì một tư thế quá lâu. Các hoạt động như: đi bộ, đạp xe, bơi hoặc tập thể dục với cường độ phù hợp có thể giúp duy trì thể lực và hỗ trợ sức khỏe tim mạch.
Tuy nhiên, việc tập luyện cũng cần phù hợp với thể trạng. Những người ít vận động trong thời gian dài nhưng đột ngột thực hiện các bài tập cường độ cao có thể tạo ra gánh nặng lớn cho hệ tim mạch. Người trung niên, người cao tuổi hoặc người có các yếu tố nguy cơ tim mạch càng cần thận trọng khi bắt đầu hoặc tăng cường độ tập luyện.
Thay vì tập nặng trong thời gian ngắn rồi ngừng vận động, mọi người nên duy trì hoạt động thể chất đều đặn và tăng cường độ từng bước. Cách tập luyện này giúp cơ thể có thời gian thích nghi và tạo điều kiện duy trì thói quen vận động lâu dài.
3. Căng thẳng kéo dài và chất lượng giấc ngủ kém
Sức khỏe tinh thần có mối liên hệ với sức khỏe tim mạch. Căng thẳng kéo dài có thể ảnh hưởng đến huyết áp, nhịp tim, chất lượng giấc ngủ và nhiều thói quen sinh hoạt.
Khi căng thẳng, cơ thể có thể tăng nhịp tim và huyết áp trong thời gian ngắn. Nếu tình trạng này diễn ra thường xuyên, những thay đổi về sinh lý có thể ảnh hưởng đến các yếu tố nguy cơ tim mạch. Căng thẳng kéo dài cũng có thể khiến một số người ngủ không đủ, ăn uống thiếu kiểm soát, hút thuốc hoặc sử dụng rượu bia nhiều hơn.
Chất lượng giấc ngủ cũng là yếu tố cần được quan tâm. Việc thường xuyên ngủ không đủ hoặc có giấc ngủ kém chất lượng có thể liên quan đến tăng huyết áp, rối loạn chuyển hóa và nhiều vấn đề sức khỏe khác. Vì vậy, duy trì thời gian ngủ phù hợp và xây dựng lịch sinh hoạt ổn định là một phần quan trọng trong việc bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Tuy nhiên, căng thẳng hoặc tức giận không phải là nguyên nhân duy nhất dẫn đến bệnh tim mạch hay đột quỵ. Nguy cơ của mỗi người còn phụ thuộc vào tuổi tác, tiền sử gia đình, hút thuốc, huyết áp, cholesterol, đường huyết, bệnh lý nền và nhiều yếu tố khác.
Do đó, việc kiểm soát các yếu tố nguy cơ có thể thay đổi vẫn là vấn đề quan trọng. Mỗi người nên duy trì chế độ ăn cân bằng, vận động thường xuyên, giữ cân nặng phù hợp, không hút thuốc, hạn chế rượu bia và theo dõi các chỉ số như huyết áp, cholesterol và đường huyết.
Những người có yếu tố nguy cơ hoặc tiền sử bệnh tim mạch nên kiểm tra sức khỏe định kỳ và trao đổi với nhân viên y tế để được đánh giá phù hợp. Việc phòng ngừa cần dựa trên tổng thể tình trạng sức khỏe thay vì chỉ tập trung vào một vài thói quen riêng lẻ.
Mỗi người nên duy trì chế độ ăn cân bằng, vận động thường xuyên, ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng. Những người có yếu tố nguy cơ tim mạch nên kiểm tra sức khỏe định kỳ để phát hiện và kiểm soát các chỉ số như huyết áp, cholesterol và đường huyết.
Nguồn: Bohe
