Sức ép từ EU
Ngành công nghiệp ô tô Anh đang chịu sức ép ngày càng lớn về chính sách đối với xe Trung Quốc, khi nước này hiện không áp thuế nhập khẩu đối với ô tô Trung Quốc, trong khi Mỹ gần như đã loại bỏ xe Trung Quốc khỏi thị trường và EU áp mức thuế lên tới 45% đối với một số dòng xe.
Theo các nguồn tin, các quan chức EU đã cảnh báo Anh rằng nếu London không áp dụng biện pháp thuế quan đối với xe Trung Quốc giá rẻ, Brussels có thể đưa ra những rào cản theo hướng ưu tiên hàng hóa "sản xuất tại châu Âu". Điều này có khả năng ảnh hưởng tới hoạt động xuất khẩu của các nhà sản xuất ô tô Anh sang thị trường EU.
Sức ép càng đáng chú ý bởi EU hiện là thị trường xuất khẩu ô tô lớn nhất của Anh. Theo Hiệp hội các nhà sản xuất và kinh doanh ô tô Anh (SMMT), 58% lượng ô tô xuất khẩu của nước này trong nửa đầu năm được đưa sang EU, trong khi tỷ lệ xuất khẩu sang Trung Quốc chỉ khoảng 4%.
Mike Hawes, Giám đốc điều hành SMMT, cho rằng ngành ô tô Anh và EU có mối liên hệ chặt chẽ, do đó việc xe sản xuất tại Anh bị hạn chế tiếp cận thị trường lớn nhất sẽ gây ảnh hưởng cho cả hai bên.
Các hãng xe Trung Quốc đua nhau đổ sang Anh Quốc.
Trong khi đó, Chính phủ Anh vẫn chưa ủng hộ việc áp thêm thuế đối với xe Trung Quốc. Jonathan Reynolds, Bộ trưởng Thương mại Anh, cảnh báo bất kỳ biện pháp thuế quan nào cũng có thể dẫn tới hành động đáp trả, qua đó ảnh hưởng tới doanh thu của các nhà sản xuất Anh tại Trung Quốc.
Đây cũng là một trong những lý do khiến bài toán chính sách trở nên phức tạp. Trung Quốc không chỉ là một thị trường xuất khẩu đối với ngành ô tô Anh mà dòng vốn đầu tư từ các doanh nghiệp Trung Quốc đang được xem là nguồn hỗ trợ đáng kể cho ngành sản xuất ô tô tại nước này.
Chery, tập đoàn sở hữu các thương hiệu Omoda và Jaecoo, đang đàm phán để sản xuất ô tô tại nhà máy Sunderland của Nissan. Victor Zhang, Phó Giám đốc điều hành Chery tại Anh, cho biết các khoản đầu tư hiện tại của công ty tại Anh sẽ không thay đổi ngay cả khi chính sách thuế có thể được điều chỉnh.
Ông cũng bác bỏ lo ngại rằng Anh có thể trở thành một "cửa ngõ" để xe Trung Quốc tràn vào châu Âu. Theo ông, phần lớn sản phẩm Chery bán tại Anh là xe siêu hybrid và không thuộc nhóm xe chịu các mức thuế mà EU đang áp dụng đối với xe điện Trung Quốc.
Ô tô Trung Quốc càng bán càng đắt hàng
Sự hiện diện ngày càng lớn của các thương hiệu Trung Quốc đang tạo sức ép trực tiếp lên các nhà sản xuất truyền thống tại Anh. Theo số liệu ngành, BYD, Omoda và Jaecoo đã tăng hơn gấp ba thị phần trên thị trường xe mới của Anh trong 8 tháng đầu năm 2026, lên 12%.
Để biết con số 12% lớn đến mức nào, hãy nhìn vào thị trường ô tô Vương quốc Anh. Theo thống kê của SSMT - Driving the motors inductry, từ đầu năm đến nay, thị trường này tiêu thụ hơn 1,7 triệu xe.
Tại Anh cũng có hơn 60 thương hiệu ô tô khác nhau. Trong đó, có 12 thương hiệu ô tô Trung Quốc, bán chạy nhất là MG (4,54% thị phần), BYD (3,93% thị phần), Jaecoo (3,38 % thị phần), Chery (1,92% thị phần) và Omoda (1,81% thị phần).
Thị trường ô tô Anh cũng ghi nhận tốc độ tăng trưởng mạnh. Số liệu sơ bộ của SMMT cho thấy lượng đăng ký ô tô mới trong 12 tháng tính đến tháng 9 tăng 12%, mức tăng theo năm cao nhất kể từ năm 2017. Nhu cầu xe điện và sự mở rộng của các thương hiệu Trung Quốc là hai yếu tố thúc đẩy đáng kể kết quả này. Jaecoo 7 và BYD Sealion 7 nằm trong nhóm những mẫu xe bán chạy nhất.
Jaecoo J7 là một trong những mẫu xe bán chạy nhất tại Anh.
Ian Plummer, Giám đốc thương mại của Autotrader cho rằng, sự cạnh tranh từ các thương hiệu Trung Quốc đã giúp ô tô trở nên dễ tiếp cận hơn về giá, đồng thời khuyến khích nhiều người tiêu dùng mua xe mới.
Tuy nhiên, một bộ phận trong ngành ô tô Anh lại cho rằng việc áp thuế đối với xe Trung Quốc là cần thiết để bảo vệ các nhà sản xuất trong nước. Tim Tozer, cựu Chủ tịch Vauxhall, đánh giá thuế quan có vai trò quan trọng trong việc ngăn ngành công nghiệp ô tô Anh tiếp tục suy giảm.
Trong khi đó, Emily Sawicz thuộc RSM UK nhận định Anh đang phải đối mặt với một "sự đánh đổi khó khăn". Theo bà, đầu tư từ Trung Quốc có thể mang lại nguồn lực quan trọng cho các nhà sản xuất ô tô Anh, nhưng việc duy trì khả năng tiếp cận thị trường châu Âu cũng đặc biệt quan trọng, nhất là với các doanh nghiệp quy mô nhỏ.
Bà cho rằng việc Anh bị loại khỏi những cơ hội trong thị trường châu Âu có thể khiến các nhà cung cấp trong nước gặp bất lợi và vì vậy doanh nghiệp cần sự rõ ràng hơn về định hướng chính sách để đưa ra quyết định đầu tư dài hạn.
Áp lực từ EU cũng xuất hiện trong bối cảnh Brussels đang tiếp tục siết kiểm soát đối với xe Trung Quốc. EU đã tăng thuế đối với xe điện Trung Quốc từ năm 2024, sau đó xuất hiện xu hướng các hãng Trung Quốc chuyển trọng tâm sang xe hybrid và hybrid cắm sạc. Doanh số những dòng xe này tại EU tăng mạnh sau khi các mức thuế đối với xe điện được áp dụng.
Diễn biến này đang làm gia tăng lo ngại tại châu Âu về khả năng các hãng xe Trung Quốc thay đổi cơ cấu sản phẩm để thích ứng với các hàng rào thương mại. EU hiện cũng đối mặt với những lời kêu gọi áp dụng thêm biện pháp đối với xe hybrid điện, trong đó có khả năng sử dụng hạn ngạch hoặc giá sàn.
Massimiliano Messina, Chủ tịch Nissan tại châu Âu, từng cảnh báo rằng châu Âu không muốn Anh trở thành một "con ngựa thành Troy", qua đó tạo điều kiện để xe Trung Quốc tiếp cận thị trường châu Âu thông qua Anh.
Như vậy, ngành ô tô Anh đang phải cân bằng giữa hai lợi ích có ảnh hưởng trực tiếp tới tương lai sản xuất trong nước: duy trì quan hệ thương mại và thu hút đầu tư từ Trung Quốc, đồng thời bảo đảm quyền tiếp cận thị trường EU.
Trong bối cảnh cả xe Trung Quốc lẫn nhu cầu xe điện đang gia tăng tại Anh, quyết định về chính sách thuế có thể tác động đồng thời tới người tiêu dùng, nhà sản xuất và chuỗi cung ứng ô tô của nước này.
