Trung Quốc đang sở hữu trong tay nhiều sân vận động có kiến trúc độc đáo tại châu Á, trong đó không thể kể đến Hangzhou Olympic Sports Centre Stadium, còn được biết đến với tên gọi "Big Lotus" (Đại Liên Hoa). Công trình nằm trong tổ hợp thể thao Hangzhou Olympic Sports Centre, tại thành phố Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang.
Sân có sức chứa khoảng 80.000 chỗ ngồi, tương đương gấp đôi sân vận động quốc gia Mỹ Đình tại Hà Nội. Kinh phí xây dựng sân vận động ước tính khoảng 2,59 tỷ nhân dân tệ, tương đương hơn 10.000 tỷ đồng.
Điểm tạo nên dấu ấn của công trình là phần mái và lớp vỏ kết cấu thép bao quanh khán đài. Nhìn từ trên cao, toàn bộ sân vận động giống một bông sen khổng lồ đang nở bên bờ sông Tiền Đường.
Theo đơn vị thiết kế CCDI, hệ thống mái được tạo thành từ 28 cánh lớn và 27 cánh nhỏ, kết hợp thành một cấu trúc bao quanh sân. Ý tưởng kiến trúc lấy cảm hứng từ hình ảnh hoa sen, đồng thời gợi liên tưởng đến kết cấu dệt lụa truyền thống của Hàng Châu và chuyển động của dòng sông Tiền Đường.
Công trình do hãng kiến trúc Mỹ NBBJ phối hợp với đơn vị thiết kế Trung Quốc CCDI thực hiện. Phần viền ngoài của mái che thép có kích thước khoảng 333 m theo hướng bắc - nam và 285 m theo hướng đông - tây.
Đáng chú ý, sau nhiều vòng tối ưu hóa thiết kế, tổng khối lượng thép sử dụng cho kết cấu sân vận động vào khoảng 28.000 tấn. Con số này thấp hơn 14.000 tấn, tương đương 67% so với lượng thép được sử dụng tại Sân vận động Quốc gia Bắc Kinh, còn gọi là "Tổ Chim", với khoảng 42.000 tấn.
Sự khác biệt đến từ phương án kết cấu của hai công trình. Tại sân Tổ Chim, hệ thống kết cấu thép bên ngoài tách biệt với khán đài bên trong, tạo thành một bộ khung độc lập bao quanh phần sân chính. Trong khi đó, kết cấu thép của sân vận động Hàng Châu được kết nối liền mạch với cấu trúc chính của công trình. Cách tổ chức này giúp giảm khối lượng thép cần sử dụng, dù sân vẫn có quy mô khán đài lớn.
Bên trong, sân vận động có diện tích xây dựng khoảng 248.983 m², gồm 6 tầng nổi và một tầng ngầm. Chiều cao lớn nhất của kết cấu mái vào khoảng 60,7 m. Hệ thống khán đài được bố trí để bảo đảm tầm nhìn cho khán giả, trong khi các ghế ngồi sử dụng nhiều màu sắc như đỏ, tím, xám và xanh, tạo thành những dải màu bao quanh sân.
Sân chính được trang bị mặt sân bóng đá đạt tiêu chuẩn quốc tế và đường chạy điền kinh tổng hợp dài 400 m. Đây không chỉ là địa điểm tổ chức các trận bóng đá mà còn phục vụ những giải đấu điền kinh quy mô lớn.
Sân vận động là hạng mục trung tâm của tổ hợp thể thao Hangzhou Olympic Sports Centre. Quần thể này còn có nhà thi đấu trong nhà sức chứa khoảng 18.000 người, trung tâm thể thao dưới nước, khu thi đấu quần vợt với sân chính khoảng 10.000 chỗ, cùng các khu vực thương mại và không gian công cộng.
Quá trình xây dựng sân vận động kéo dài gần một thập kỷ. Lễ khởi công được tổ chức ngày 26/12/2009, nhưng hoạt động thi công thực tế bắt đầu từ năm 2011. Theo kế hoạch ban đầu, công trình dự kiến hoàn thành vào năm 2013. Tuy nhiên, đến tháng 5/2016, sân mới đạt trạng thái gần hoàn thiện; một số hạng mục tiếp tục được triển khai trong những năm sau đó. Công trình chính thức được đưa vào sử dụng năm 2019.
Sau khi hoàn thành, Hangzhou Olympic Sports Centre Stadium nhanh chóng trở thành một địa điểm tổ chức sự kiện thể thao và giải trí lớn của thành phố. Đáng chú ý, sân được chọn làm địa điểm tổ chức lễ khai mạc, bế mạc và các nội dung điền kinh tại Đại hội Thể thao châu Á lần thứ 19 (ASIAD 19), diễn ra từ ngày 23/9 đến 8/10/2023.
Với sức chứa khoảng 80.000 chỗ ngồi, kết cấu sử dụng 28.000 tấn thép cùng thiết kế mái mô phỏng hoa sen, Hangzhou Olympic Sports Centre Stadium trở thành một trong những công trình kiến trúc thể thao nổi bật của Trung Quốc, đồng thời là hạ tầng quan trọng phục vụ các sự kiện quốc tế tại Hàng Châu.
