Tuần qua, truyền thông Trung Quốc đặt tên cho xu hướng này là "stand-in economy" (nền kinh tế thuê thay). Chỉ riêng hashtag về dịch vụ lắp đặt và thủ công thuê trên Xiaohongshu đã vượt 120 triệu lượt xem.
Một người đàn ông ở Quảng Châu đứng giữa phố cầm biển "cãi nhau thuê, qua mạng 50 tệ; đến tận nhà 188 tệ"
Theo bài phân tích đăng trên South China Morning Post ngày 4/10/2026 do nhà báo Zoey Zhang viết, xu hướng "stand-in economy" (phiên âm Trung: 替身经济, nghĩa là nền kinh tế thuê thay) lần đầu được truyền thông Trung Quốc ghi nhận năm 2024, nay đã phát triển thành một thị trường rộng lớn cho các dịch vụ chạy việc cá nhân có mức độ tuỳ biến cao.
Trên Xiaohongshu (phiên bản quốc tế gọi là RedNote), các bài về dịch vụ hỗ trợ lắp đặt và làm thủ công thuê đã có hơn 120 triệu lượt xem. Một số người dùng mua các bộ Lego phức tạp nhưng không có thời gian lắp, phải thuê thợ chuyên nghiệp đến tận nhà, hoặc gửi bộ Lego qua đường bưu điện cho người lắp.
Tấm biển đề "nhận cãi nhau thuê" của một người đàn ông ở Quảng Châu (Ảnh:
Tháng 9/2026, một người đàn ông họ Khổng tại quận Phan Ngung, Quảng Châu gây chú ý khi đứng giữa phố cầm biển đỏ ghi "Cãi nhau thay". Giá anh niêm yết: 50 nhân dân tệ (gần 200.000 đồng) cho dịch vụ qua mạng, và 188 nhân dân tệ (hơn 700.000 đồng) cho dịch vụ đến tận nơi tại Quảng Châu, không giới hạn thời gian.
Anh còn cung cấp cả dịch vụ "chia tay thay" và "làm hoà thay". Phóng viên của Tấp Mục Tân Văn đã trả 50 tệ để kiểm tra. Không có cuộc cãi nhau nào thực sự diễn ra, nhưng ông Khổng vẫn báo lại rằng mình "đã thắng". Video gốc về anh được chia sẻ lại hơn 100.000 lần trên Weibo.
Danh sách các dịch vụ "thuê thay" ở Trung Quốc hiện đã bao phủ gần như mọi mặt cuộc sống hằng ngày, từ việc tầm thường nhất đến các dịp quan trọng nhất. Theo các báo cáo của Huxiu, 21 Kinh Tế Võng và Jingzhe Research, các dịch vụ "thuê thay" ở Trung Quốc hiện bao gồm:
- Nấu ăn tận nhà, thăm người thân ốm, uống rượu dự tiệc thay, xếp hàng mua đồ, lắp Lego và đồ nội thất, cho thú cưng ăn khi chủ đi xa.
- Chơi game thuê để lên cấp (gọi là "đại luyện" hoặc "đại gan").
- Chạy marathon thuê để lấy huy chương, chia tay thay, tỏ tình thay, an ủi người thân thay.
Giá dao động từ vài chục tệ đến vài nghìn tệ tuỳ độ phức tạp của công việc. Một số người làm "thuê thay" chuyên nghiệp báo thu nhập hàng tháng vượt 10.000 nhân dân tệ (khoảng 38,75 triệu đồng).
Theo SCMP, ở Thâm Quyến, một số lao động trẻ sống độc thân đã đẩy khái niệm này đi xa hơn: thuê người xuất hiện tại các cuộc họp mặt gia đình, dự lễ cưới của bạn bè, thậm chí đóng vai bạn gái hoặc bạn trai trong các dịp Tết để trấn an người thân.
Bước phát triển tự nhiên của thị trường lao động chuyên môn hoá nhưng để nỗi bất an của xã hội
Các nhà kinh tế được SCMP phỏng vấn cho rằng xu hướng này phản ánh việc giới trẻ Trung Quốc dùng tiền để tối ưu hoá thời gian, tương tự như "lazy economy" (nền kinh tế lười) đã bùng nổ ở Trung Quốc vài năm qua.
Một chuyên gia của Đại học Kiêm Mỹ (Jimei University, Hạ Môn) được dẫn trong bài gốc nhận định xu hướng này không hoàn toàn tiêu cực. Nó phản ánh sự chuyên môn hoá cao hơn của thị trường lao động và nhu cầu đa dạng của người tiêu dùng trẻ, đồng thời tạo ra việc làm linh hoạt cho nhóm lao động tự do (gig workers) đang chiếm hơn 240 triệu người ở Trung Quốc tính đến 2024.
Tuy nhiên, một bình luận viên trên mạng được SCMP trích dẫn ở cuối bài lại đặt một câu hỏi gai góc hơn: "Khi ngày càng nhiều công việc nhỏ của cuộc sống có thể giải quyết bằng tiền, chúng ta đang có thêm tự do, hay đang âm thầm bỏ đi một phần của trải nghiệm sống?"
Tổng hợp từ Weibo/SCMP
