Ngày 28/9/2026, tài khoản littlethom.raw đăng thông báo về việc mua bán data hình ảnh của Thơm DaLab, cho biết ê-kíp đã nắm được việc một số tài khoản đang công khai rao bán ảnh anh được chụp tại các sự kiện và hoạt động anh tham gia.
Ê-kíp trân trọng việc fan chụp, lưu giữ và lan tỏa khoảnh khắc của anh, nhưng không ủng hộ và không khuyến khích việc mua bán, trao đổi những hình ảnh này. Thông báo đề nghị fan không mua, không trao đổi, không tiếp tay cho các hoạt động rao bán, và cũng không chia sẻ lại các bài rao bán để tránh vô tình giúp chúng tiếp cận nhiều người hơn.
Bài đăng nhận khoảng 3.500 lượt thích. Đây là lần thứ hai trong vài tháng phía nghệ sĩ của Anh trai vượt ngàn chông gai 2026 lên tiếng về chuyện này, sau Hà An Huy.
Trước đó vài ngày, một bài đăng trên Threads kêu gọi fan không mua, không ủng hộ việc bán data dưới mọi hình thức.
Vào hồi giữa tháng 8 của teamvoiva, tài khoản fan của Hà An Huy, cho biết ê-kíp nam ca sĩ kêu gọi không mua bán data của anh dưới mọi hình thức.
Trên Threads, nhiều người cũng lên tiếng về mô tả lại cách thị trường booking data vận hành: đội media được thuê chụp sự kiện, hoặc fansite của nghệ sĩ khác đi chung sự kiện, thường chụp dư ảnh rồi bán lại kiếm lời, còn người mua dùng chúng để làm cheering kit hay ảnh cho các hoạt động fan.
Phản ứng của mọi người về hoạt động bán data
Một bình luận khác nhận hơn 130 lượt thích nhắc đến quy định về quyền hình ảnh trong Bộ luật Dân sự. Chính tác giả bài đăng nhấn mạnh rằng nếu không có người mua thì người bán đã chẳng lập kênh để bán.
Thị trường bán data mới nổi trong fandom Việt"Data" trong ngôn ngữ của fan là thư mục ảnh gốc độ phân giải cao, chưa đóng dấu bản quyền, thường được chụp bằng máy ống kính tele từ những vị trí đẹp. Gõ "booking data" trên Threads, người dùng sẽ thấy hàng loạt tài khoản chuyên rao bán với bảng giá công khai.
Một tài khoản đăng ngày 23/6 báo có sẵn data họp báo Anh trai vượt ngàn chông gai 2026, gồm cả ảnh thảm đỏ lẫn trong phòng họp báo: 90 ảnh Hà An Huy giá 200.000 đồng, 60 ảnh Hoàng Dũng 150.000 đồng, 50 ảnh LighT kèm video vào thảm đỏ 150.000 đồng, 30 ảnh Thơm DaLab 50.000 đồng. Hai trong bốn cái tên trên bảng giá ấy về sau đã có ê-kíp lên tiếng phản đối.
Một tài khoản khác ngày 15/9 rao 60 ảnh IVAN giá 60.000 đồng và 40 ảnh Sơn K giá 40.000 đồng, tức khoảng 1.000 đồng một tấm. Với concert, người bán khuyến khích mua "full pack" để có trọn outfit, trọn sân khấu, bên cạnh các gói 100 hoặc 200 ảnh. Lịch trình ghi hình ở nước ngoài thì được báo giá cao hơn thường lệ.
Nhìn từ góc kinh doanh, đây là một mặt hàng số gần như hoàn hảo. Chi phí nằm ở vé vào cửa, thiết bị và thời gian, nhưng một lần bấm máy có thể bán cho rất nhiều người, chi phí biên cho mỗi người mua thêm gần như bằng không. Giá được xếp bậc theo độ hot của nghệ sĩ: ảnh Hà An Huy rơi vào khoảng 2.200 đồng một tấm, cao gấp đôi một số nghệ sĩ khác. Có người bán tuyên bố chỉ nhận một số lượng data giới hạn mỗi show "để đảm bảo chất lượng", và kể rằng có khách đặt slot trước nhiều tháng, khi show mới chỉ là tin đồn. Đó là cách bán trước sản xuất sau, đẩy rủi ro sang người mua. Những dòng "dư data, ib booking" sau sự kiện thực chất là xả hàng tồn. Thậm chí có tài khoản rao "dư data Gucci ngày hôm nay", cho thấy người bán không chỉ theo một nghệ sĩ mà theo bất cứ sự kiện nào đang hot.
Nhu cầu đến từ một khoảng trống rất cụ thể. Một chương trình có hàng chục nghệ sĩ như Anh trai vượt ngàn chông gai tạo ra hàng chục fandom riêng, mỗi fandom cần ảnh cận cảnh của "người nhà mình" để làm banner, cheering kit, photobooth. Nguồn ảnh chính thức không thể phủ đủ từng gương mặt ở từng khoảnh khắc. Dù vậy, không phải ai trong cộng đồng fan cũng chấp nhận. Từ tháng 2/2025, một người dùng Threads đã đặt câu hỏi ai cho phép kinh doanh trên hình ảnh nghệ sĩ khi chính nghệ sĩ hay công ty quản lý chưa đồng ý, và cho rằng miệng nói yêu thần tượng mà lại thu lợi trên hình ảnh của họ là điều khó chấp nhận. Người này kêu gọi đừng đem văn hóa của nước khác du nhập vào. Một bài đăng từ tháng 9/2025 thì nhắc rằng sự kiện cho quay chụp tự do, không có lý do gì phải mua. Một người dùng khác phân bua thay bạn mình là fansite: fansite không bán data của nghệ sĩ mình yêu quý, và rất ngại khi bị nhắn tin hỏi mua. Ranh giới giữa người chụp vì thần tượng và người chụp để bán chính là điểm nóng của cuộc tranh cãi.
Showbiz châu Á: Cùng một cơn khát ảnh thần tượng, ba cách xử lýChữ "du nhập" không phải vô cớ. Ở Hàn Quốc, những người chụp ảnh thần tượng được gọi là "homma", viết tắt từ "homepage master". Theo Korea Herald, đó là những fan mang máy ảnh chuyên nghiệp theo lịch trình chính thức của thần tượng, chụp hàng nghìn tấm mỗi buổi, rồi làm banner, photocard, lịch năm mới để bán và dùng lợi nhuận mua quà, đặt quảng cáo mừng sinh nhật thần tượng. Cộng đồng fan Hàn gọi việc bán ảnh hiếm là "buôn data", đúng cái tên fan Việt đang dùng.
Ảnh minh họa
Lợi nhuận không nhỏ: năm 2019, tờ Sisaweek tính toán một homma nổi tiếng in 500 cuốn photobook, bán 25.000 won (khoảng 450.000 đồng) mỗi cuốn, có thể lãi khoảng 5 triệu won (khoảng 90 triệu đồng) sau khi trừ chi phí. Một số fan từng tố cáo homma với cơ quan thuế vì nghi trốn thuế. Theo trang tin pháp luật LawTalk News, bản quyền bức ảnh thuộc về người chụp, nhưng khi in lên hàng hóa để bán thì chồng lấn với quyền chân dung và quyền khai thác danh tiếng của nghệ sĩ. Dù vậy, phần lớn công ty quản lý chọn làm ngơ với quy mô nhỏ, vì ảnh homma là nguồn quảng bá miễn phí.
Trung Quốc đi xa hơn, biến thú vui thành chuỗi cung ứng. Người vận hành tài khoản fan được gọi là "trạm tỷ", còn người chụp ảnh nghệ sĩ để bán gọi là "đại phách", tức chụp thuê.
Theo The Paper, chuỗi này gồm người bán thông tin chuyến bay của nghệ sĩ, người chụp thuê phục kích ở sân bay, các "trạm" mua ảnh rồi in album, poster, lịch bán cho fan, mỗi lớp cộng thêm một khoản lời. Bảng giá phân tầng theo độ nổi tiếng: một gói 30 đến 50 tấm của sao lưu lượng có thể bán 150 đến 300 tệ (khoảng 570.000 đồng đến 1,1 triệu đồng). Một người trong nghề thừa nhận cứ ai nổi thì chụp, chẳng cần thích hay không, nghe rất giống những dòng "dư data Gucci" trên Threads tiếng Việt. Tháng 8/2021, Văn phòng Thông tin Mạng Trung ương Trung Quốc ban hành 10 biện pháp chấn chỉnh hỗn loạn trong giới fan, nhưng cú siết nhắm chủ yếu vào bảng xếp hạng và dòng tiền quyên góp, còn việc mua bán ảnh thần tượng và photobook đến nay vẫn được rao khá công khai.
Billkin và PP Krit đã từng tổ chức rất nhiều sự kiện tại các nước Châu Á
Thái Lan cho thấy hướng ngược lại. Theo SCB EIC được Nation Thailand dẫn lại, doanh thu dòng phim đam mỹ Thái được dự báo vượt 4,9 tỷ baht (khoảng 3.800 tỷ đồng) năm 2025, và 86% fan ủng hộ nghệ sĩ chi tiêu lặp lại cho vé concert, album, photobook, fan meeting. Một nghiên cứu năm 2025 của Đại học Chiang Mai ghi nhận các hãng sản xuất Thái hiểu rất rõ sức mua của fan, nhất là fan Trung Quốc: họ đưa diễn viên sang Trung Quốc làm fan meeting, đón fan bay sang Thái mua hàng và xem concert. Ngành giải trí Thái biến sự gần gũi với nghệ sĩ thành sản phẩm có giá, để dòng tiền chảy qua kênh chính thức thay vì rơi vào tay bên thứ ba.
Ba thị trường, ba cách xử lý: Hàn Quốc làm ngơ, Trung Quốc siết nhưng vẫn để ngỏ, Thái Lan chính thức hóa. Điểm chung là nhu cầu sở hữu hình ảnh riêng của thần tượng chưa bao giờ biến mất, chỉ đổi chỗ chảy.
Vùng xám của văn hóa người hâm mộĐặt cạnh ba thị trường này, câu chuyện ở Việt Nam có thêm một lớp pháp lý cần nói rõ. Điều 32 Bộ luật Dân sự 2015 cho phép sử dụng hình ảnh từ các hoạt động công cộng như hội nghị, thi đấu thể thao, biểu diễn nghệ thuật mà không cần sự đồng ý của người có hình ảnh, miễn không làm tổn hại danh dự, nhân phẩm, uy tín của họ. Vì vậy, việc fan giơ máy chụp ở một sự kiện công khai không mặc nhiên là sai. Nhưng cũng điều luật này quy định rõ: sử dụng hình ảnh của người khác vì mục đích thương mại thì phải trả thù lao cho người có hình ảnh, trừ khi các bên có thỏa thuận khác. Bán data là dùng gương mặt nghệ sĩ để kiếm tiền, trong khi nghệ sĩ không nhận được đồng nào.
Thế nhưng giữa luật và thực tế là một vùng xám mà cả ba thị trường đều chung. Người có quyền khởi kiện là nghệ sĩ và công ty quản lý, còn người mua lại phần lớn là chính fan của họ. Kiện fan đồng nghĩa với tự làm tổn thương cộng đồng đang nuôi sống sự nghiệp mình, nên hiếm ai đi đến cùng.
Một bài phân tích trên Zhihu nhận xét các ngôi sao Trung Quốc không muốn mất lòng fan nên gần như chẳng ai kiện những người bán photobook, dù việc này rõ ràng xâm phạm quyền chân dung. Ở Hàn Quốc, công ty quản lý chọn làm ngơ với quy mô nhỏ. Bản thân cộng đồng fan cũng có xu hướng coi đây là một phần của văn hóa fandom hơn là giao dịch thương mại, nhất là khi người bán khéo khoác lên mình danh nghĩa "chụp vì thần tượng".
Nhiều người khẳng định không ủng hộ việc mua bán, trao đổi data
Chính vì vậy, lời kêu gọi của ê-kíp Hà An Huy và Thơm DaLab đáng chú ý: những lần hiếm hoi phía nghệ sĩ chủ động bước vào vùng xám để vạch ranh giới, thay vì im lặng như thông lệ. Cách ê-kíp Thơm DaLab khuyên fan đừng chia sẻ lại bài rao bán cũng cho thấy họ hiểu cơ chế của thị trường này: một mặt hàng sống nhờ lan truyền thì cắt đường tiếp cận có khi hiệu quả hơn mọi lời viện dẫn pháp lý.
Điều đáng suy ngẫm hơn với các công ty giải trí là thị trường data đang phơi bày một nhu cầu chưa ai phục vụ đàng hoàng. Fan sẵn sàng trả tiền cho ảnh đẹp của riêng thần tượng mình, và khi kênh chính thức không đáp ứng, tiền tự tìm đường ra ngoài.
Hàn Quốc chọn cách làm ngơ vì homma quảng bá miễn phí, Trung Quốc chọn cách siết bằng mệnh lệnh hành chính nhưng vẫn để ngỏ chuyện mua bán ảnh, Thái Lan chọn cách đóng gói khoảnh khắc thành sản phẩm. Những lời kêu gọi từ ê-kíp nghệ sĩ là bước đầu tiên ở Việt Nam, nhưng một lời kêu gọi khó đứng vững lâu nếu nhu cầu vẫn còn nguyên.
Một tấm ảnh 2.000 đồng nghe thật rẻ, nhưng thứ fan thực sự mua là cảm giác được ở gần người mình thương. Câu hỏi còn lại là ai sẽ là người được quyền bán cảm giác ấy.
