Khi người giữ nghề nghĩ về tương lai
Sinh ra trong một gia đình nhiều đời gắn bó với nghề gốm, nghệ nhân Hà Thị Vinh - Truyền nhân đời thứ 15 dòng họ Hà Hữu - Bát Tràng hiểu hơn ai hết giá trị của những di sản cha ông để lại. Nhưng với bà, tình yêu dành cho nghề truyền thống không chỉ là niềm tự hào về quá khứ, mà còn gắn liền với nỗi trăn trở về tương lai.
Làm thế nào để thế hệ con cháu tiếp tục yêu nghề, sống được với nghề? Làm thế nào để những sản phẩm gốm mang theo tinh hoa văn hóa Việt đến được với những thế hệ người tiêu dùng mới? Và quan trọng hơn, làm thế nào để một làng nghề đã tồn tại hàng trăm năm có thể tiếp tục phát triển thêm nhiều trăm năm nữa?
Những trăn trở ấy thôi thúc bà tích cực tìm tòi và thúc đẩy những hướng đi và cách làm mới cho làng gốm Bát Tràng. Bởi với bà, giữ nghề không chỉ có nghĩa là bảo tồn những gì được ông cha để lại: " Nghề truyền thống muốn trường tồn không thể chỉ sống bằng ký ức về quá khứ. Muốn giữ được truyền thống, sản phẩm làng nghề phải bắt nhịp được với thị trường trong từng giai đoạn lịch sử. Những người thợ của Bát Tràng không chỉ làm nghề của ông cha tổ nghiệp, mà còn phải học tập hơn nhiều nữa, xúc tiến thương mại, phát triển thị trường, luôn luôn phải đổi mới sáng tạo và thay đổi", bà Vinh chia sẻ.
Trong nhiều năm gắn bó với hoạt động phát triển làng nghề, bà Vinh nhận thấy một nghịch lý: Một người thợ gốm có thể dành hàng chục năm để làm chủ kỹ thuật tạo hình, pha men, kiểm soát nhiệt độ lò, nhưng trong thị trường hiện đại, tay nghề tinh xảo thôi chưa đủ để bảo đảm tương lai của sản phẩm. Nếu không bước tiếp để phát triển và ứng dụng công nghệ nền tảng số, chúng ta sẽ phụ thuộc vào các khâu trung gian, khiến việc nắm bắt nhu cầu thị trường ngày càng khó khăn hơn bao giờ hết", bà Vinh nhận định.
Đừng chỉ tiếp nối một nghề, hãy viết tiếp tương lai của nghề ấy
Nghĩ về những kế hệ kế cận, bà Vinh nhận định người trẻ Bát Tràng đang đứng trước những cơ hội và thách thức mang tính thời đại. Nếu các thế hệ đi trước đã gìn giữ những kỹ thuật chế tác, những dòng men và giá trị văn hóa làm nên tên tuổi gốm Bát Tràng, thế hệ hôm nay đứng trước một nhiệm vụ mới: tiếp nối di sản trong một thế giới không ngừng thay đổi.
Nghề cần có người tiếp nối, nhưng người nghệ nhân hôm nay còn cần biết kể câu chuyện nghề, xây dựng thương hiệu và chủ động tiếp cận khách hàng. Những giá trị văn hóa cần được các thế hệ người tiêu dùng mới biết đến, thấu hiểu và trân trọng. Đó là lý do thôi thúc bà vận động cộng đồng nghệ nhân, hộ sản xuất và doanh nghiệp Bát Tràng tham gia các hoạt động đào tạo kỹ năng số, sáng tạo nội dung và kinh doanh trên TikTok Shop.
Tôi thấy ở nền tảng này một cơ hội lớn: không chỉ mở rộng đầu ra, mà còn giúp làng nghề chủ động mang câu chuyện văn hóa, lịch sử và tinh hoa của sản phẩm đến với người tiêu dùng trên cả nước. Tôi hy vọng quê hương tôi và tất cả mọi người sẽ được nhìn nhận được điều này", bà Vinh chia sẻ.
undefined
Trong một năm qua, phong trào học quay video, thuyết trình trước ống kính và gắn giỏ hàng TikTok Shop đã và đang được những người lãnh đạo làng nghề như bà Vinh khuyến khích mở rộng tại Bát Tràng. Hành trình chuyển mình của Bát Tràng đã bắt đầu từ những người có tinh thần học hỏi, sẵn sàng thử nghiệm. Trong đó, cộng đồng nữ nghệ nhân, nữ doanh nhân Bát Tràng đóng vai trò tiên phong để những người đi sau có thể quan sát và học hỏi.
Giữ nghề không có nghĩa là chỉ làm lại những điều thế hệ trước đã làm. Tiếp nối di sản còn là dám tạo ra những giá trị mới từ chính nền tảng mà cha ông để lại. Đó cũng là tinh thần bà Hà Thị Vinh mong muốn lan tỏa, không chỉ tại Bát Tràng mà còn đến nhiều làng nghề khác.
"Tôi muốn mở lối không chỉ cho Bát Tràng mà cho cả cộng đồng làng nghề để mọi người nhận ra rằng chúng ta cần phải thay đổi tư duy. Chúng ta cần phải ứng dụng khoa học công nghệ và tận dụng nền kinh tế số để rút ngắn con đường đến với thành công. Luôn luôn đổi mới sáng tạo, cả trong thiết kế sản phẩm và trong tư duy bán hàng để giúp làng nghề phát triển thịnh vượng", bà Vinh nhận định.
Câu chuyện của bà Hà Thị Vinh cũng là một trong những hành trình tiêu biểu được tôn vinh trong chiến dịch "Chủ Nữ 2026 - Nghĩ Lớn. Mở Lối" của TikTok Shop. Chiến dịch tôn vinh những người phụ nữ không chỉ thành công trên con đường của riêng họ , mà còn có tầm nhìn, khát vọng và bản lĩnh tiên phong để mở ra những hướng đi mới cho cả cộng đồng.
Với bà Hà Thị Vinh, khát vọng ấy được gửi gắm vào tương lai của nghề gốm Bát Tràng, vào những người trẻ sẽ tiếp tục cầm đất, nhóm lửa, làm nghề và tìm kiếm những thị trường mới. Bởi sau tất cả, điều quý giá nhất mà một thế hệ có thể để lại cho thế hệ tiếp theo không chỉ là những thành tựu của quá khứ, mà còn là khả năng tiếp tục tạo dựng tương lai.
