Có một khoảng cách khá rõ giữa hình ảnh của một nghệ sĩ trên màn ảnh và con người họ khi bước qua cánh cửa nhà. Gặp Đoàn Thanh Tùng ngoài đời, ấn tượng đầu tiên thường là vẻ thô mộc, có phần bặm trợn: gương mặt góc cạnh, những vết sẹo sau hơn hai mươi năm quăng quật trên sàn breakdance, cùng những mảng mực xăm kín tay. Người ta nhớ đến anh như một B-Boy Wolf thiện chiến của Halley Crew thời kỳ đầu, hay chàng Dương Đá Tảng trong bộ phim truyền hình quen thuộc của lứa khán giả cuối 8X, đầu 9X.
Tùng Mint tuổi 40: Tay này lướt mạng thấy bạn bè thành công, tay kia cầm chổi quét nhà lo lát nữa con ăn mấy giờ...
Thế nhưng, sau cánh cửa khép lại ở căn hộ tại Sài Gòn, người đàn ông ấy lại chọn nghe ballad, opera và những bản hòa tấu cổ điển xưa cũ. Anh gác lại sự hiếu thắng của thời trẻ, lặng lẽ cầm chổi quét nhà, lo từng bữa ăn cho hai đứa con nhỏ để vợ bước ra ngoài làm nghề. Người ta hay gắn sự nam tính với những xông pha hay cú lộn nhào mạo hiểm, nhưng với Tùng Mint ở tuổi bốn mươi, câu chuyện gói gọn trong hai chữ: biết lùi.
Từ cát-xê đi nhảy 100k đến lời nói thức tỉnh của người cha
Những năm 2005, 2006, Hip-hop tại Việt Nam vận hành hoàn toàn bằng bản năng. Không giáo trình, không video hướng dẫn bài bản, lứa thanh niên như Tùng Mint tập luyện như những kẻ mê muội. Sáng chiều cắp sách đến trường, tối về tụ tập nhảy đến kiệt sức. Cơm đói đã có mẹ nấu ở nhà, thỉnh thoảng mượn xe máy của bố rồi xin mẹ hai mươi, ba mươi nghìn đổ xăng là đủ chạy khắp Hà Nội.
Thời điểm có những show diễn hội chợ đầu tiên, tiền cát-xê mỗi người được đúng một trăm nghìn đồng. Số tiền ấy gom lại đủ để cả nhóm chui vào quán net chơi game đến sáng trắng. Họ đấu trên sàn battle bằng thứ tâm lý sống còn, coi đối thủ như người phải đánh bại và xem mỗi lần bước lên sàn là cơ hội duy nhất để chứng minh mình tồn tại.
Cú hích từ Bước nhảy xì-tin biến Tùng Mint thành cái tên quen thuộc sau một đêm. Nhưng hào quang đến sớm cũng đóng luôn một chiếc đinh vào sự nghiệp của anh. Suốt hơn mười năm, đi đâu anh cũng bị gọi là "anh Dương". Có những người gặp anh ngoài đời vẫn chỉ nhắc về bộ phim cũ, khiến anh nhiều lần tự hỏi chẳng lẽ họ bị kẹt lại ở cột mốc năm 2009 đó rồi. Cái bóng ấy vô tình thành bức tường ngăn anh khẳng định những vai trò khác.
Nhưng khúc quanh lớn nhất của Tùng Mint thời trẻ lại nằm ở sự phản kháng với gia đình. Bố anh là Đại tá, Thạc sĩ âm nhạc tại trường Đại học Văn hóa Nghệ thuật Quân đội. Gia đình nề nếp khiến anh từng giằng xé giữa việc theo nghiệp bố hay theo đuổi nhảy múa. Đã có lúc anh muốn bỏ cuộc để chiều lòng gia đình, nhưng tính khí tự do khiến anh chao đảo.
Bố anh từng nhận được giấy gọi làm nghiên cứu sinh tiến sĩ âm nhạc, một bước tiến lớn trong sự nghiệp giảng dạy. Nhưng đúng ngày làm thủ tục nhập học, ông lại ở nhà. Khi Tùng Mint hỏi lý do, người cha nhìn thẳng vào con trai, nói một câu mà tới giờ anh vẫn nhớ từng lời.
Câu nói đó đánh thẳng vào sự vô tâm của chàng trai trẻ. Nó cho anh thấy sự nổi loạn của mình đang đánh đổi bằng chính danh dự và cơ hội của người cha mà anh luôn tôn trọng. Từ hôm đó, Tùng Mint bắt đầu hiểu rằng làm đàn ông trước hết là không để người thân phải gánh chịu hậu quả từ sự bồng bột của mình.
Một tay lướt mạng thấy bạn bè thành công, một tay hẵng cầm chổi quét nhà
Giai đoạn 2014, 2015, Tùng Mint quyết định Nam tiến. Đó là một bước hụt về mặt tâm lý. Rời Hà Nội đồng nghĩa với việc rời khỏi Halley Crew, nơi anh là một phó nhóm có tiếng nói. Bước vào Sài Gòn, anh mất hoàn toàn vùng an toàn. Không mối quan hệ, không chỗ đứng, ngột ngạt trước nhịp sống giải trí nhanh và lạ lẫm. Giữa giai đoạn chới với đó, Pông Chuẩn (Bông) trở thành điểm tựa duy nhất.
Nhưng cuộc sống gia đình không phải sàn diễn. Pông Chuẩn là một stylist có nghề, bước vào giai đoạn phát triển mạnh với các dự án thời trang và show thực tế. Nhìn vợ lao ra ngoài làm việc, Tùng Mint đứng trước một lựa chọn thực tế: anh phải lùi lại.
Nhiều năm liền, Tùng Mint vắng bóng trên truyền thông. Thay vì xuất hiện ở các sự kiện, anh ở nhà nấu nướng, giặt giũ, quét dọn và chăm hai con nhỏ. Anh nhận cả những vai diễn phụ, kiểu vai mà khán giả đi mua bắp rang bơ vào rạp trễ vài phút là không thấy mặt. Cũng có lúc cái tôi của một người từng đứng trên đỉnh cao bị va đập. Nhìn bạn bè đồng niên thăng tiến, bay nhảy ngoài kia, anh không tránh khỏi cảm giác chạnh lòng.
Để giải tỏa sự bế tắc, Tùng Mint từng bỏ nghề gần hai năm, theo bạn xuống Bình Dương làm môi giới bất động sản. Tiền kiếm được lúc đó khá tốt, cuộc sống thoải mái hơn. Nhưng đổi lại, anh đi từ bảy giờ sáng đến đêm muộn, cuối tuần phải tiếp khách, có đợt cắm chốt luôn ở dự án dưới tỉnh.
Có tiền nhưng con cái xa cách, gia đình nguội lạnh, và ngọn lửa làm nghề vẫn âm ỉ. Anh nhận ra tiền bạc không bù lại được những năm tháng đầu đời của con, và bản thân cũng không hợp với môi trường ấy. Anh bỏ bất động sản, quay về nhà, tiếp tục nhận việc nội trợ để vợ yên tâm làm việc.
5 ngày mất cảm giác từ thắt lưng và lời thề trên xe lăn
Khi hai con bắt đầu cứng cáp, Tùng Mint trở lại với phim ảnh qua dự án Trại buôn người. Vào vai một cảnh sát ngầm, anh ép cân xuống 65kg, để râu tóc bặm trợn để có tạo hình thô ráp nhất. Sau này đi cinetour, anh phải tự lên tiếng khán giả mới nhận ra mình. Nhưng tai nạn xảy ra vào đúng ngày quay cuối cùng.
Một phân cảnh hành động nguy hiểm được quay với một đợt bấm máy duy nhất. Cảnh quay đạt yêu cầu, nhưng cú tiếp đất sai lầm khiến anh gặp chấn thương nặng. Anh bị gãy xương chậu, tổn thương đốt sống S1, S3, tràn dịch tủy và trượt đốt sống. Bác sĩ ở bệnh viện tuyến dưới tại Lộc Ninh nhìn phim chụp, thông báo trường hợp này tiệm cận bại liệt, phải chuyển viện gấp lên Sài Gòn vì thiếu thiết bị.
Năm ngày đầu tại Bệnh viện 175, Tùng Mint mất hoàn toàn cảm giác từ thắt lưng trở xuống. Một người quen vận động bỗng chốc nằm bất động, mọi sinh hoạt cá nhân đều phải nhờ mẹ và vợ hỗ trợ. Cốc nước đặt cách năm phân, anh dồn sức cũng không với tới.
Trước mắt anh lúc đó chỉ còn đúng hai tháng là chương trình Anh trai vượt ngàn chông gai bấm máy, dự án mà hai vợ chồng đã chờ đợi suốt hai năm. Nằm trên giường bệnh, nhìn vợ lẳng lặng dọn dẹp, gọt hoa quả, bay đi làm rồi lại bay về chăm sóc chồng mà không than thở, Tùng Mint tự dẹp đi những suy nghĩ tiêu cực:
Hai tháng sau tai nạn, Tùng Mint có mặt ở trường quay. Thậm chí trong buổi tổng duyệt, anh tự ý thực hiện một cú ke đầu tiếp đất, động tác từng bị bác sĩ cảnh báo nguy hiểm. Pông Chuẩn đứng dưới giận vì lo cho sức khỏe của chồng, nhưng cô hiểu người đàn ông của mình đã bước qua được giới hạn thể xác để đứng vững trở lại.
Hôn nhân kiểu "cái gì hỏng thì sửa" và chiếc nanh nhổ đi của con sói đầu đàn
Trong hôn nhân, Tùng Mint và Pông Chuẩn không dùng những lời hứa hẹn hoa mỹ. Họ đối đãi với nhau bằng sự thực tế của hai người cùng gánh vác một gia đình:
Khi xảy ra tranh cãi, Tùng Mint thường là người chủ động xuống nước. Với anh, nhường nhịn vợ không phải vì sợ, mà là sự tôn trọng cần có. Cả hai giữ nguyên tắc: có chuyện gì khúc mắc phải ngồi lại giải quyết dứt điểm trong ngày, không để dây dưa sang hôm sau.
Sự thay đổi rõ nhất ở Tùng Mint nằm ở cách anh làm cha của hai cậu con trai Mỡ và Nghệ. Bản tính nóng nảy thời trẻ từng khiến anh mắc sai lầm khi dạy con. Có lần, giục con đi tắm mãi không nghe, anh nổi nóng quát lớn rồi đóng sầm cửa nhà tắm. Thằng bé hoảng loạn đưa hai tay lên che đầu. Mấy ngày sau, khi hai bố con đang đùa nghịch, anh chỉ vô tình giơ tay lên, đứa trẻ đã giật mình co người lại để phòng thủ.
Cái giật mình của con khiến anh dừng lại suy nghĩ.
Sau lần đó, Tùng Mint bỏ hẳn thói quen quát mắng. Khi con làm sai, anh chỉ gọi tên và nhìn con nghiêm nghị. Anh chọn cách làm bạn để con tin tưởng.
Lúc phát hiện con trai lớp một tò mò vẽ hình cơ thể phụ nữ rồi lén giấu đi, thay vì mắng mỏ, anh ngồi xuống cầm bút vẽ lại đàng hoàng. Anh giải thích khoa học về sự khác biệt giới tính nam nữ, biến sự tò mò của con thành một cuộc trò chuyện cởi mở. Từ đó, con có chuyện gì ở trường cũng chủ động về kể với bố. Anh dạy con cách tôn trọng phụ nữ từ việc giữ cửa thang máy hay nhường ghế, nhưng luôn dặn con làm việc đó như một thói quen lịch sự, không phải để chờ đợi một lời cảm ơn.
Nếu một mai các con của Tùng Mint xem podcast BROfiles về bố...
Đi qua đủ thăng trầm, từ một B-Boy ngổ ngáo, một diễn viên nổi tiếng sớm, một người đàn ông nội trợ lặng lẽ cho đến người gượng dậy sau chấn thương nặng, Tùng Mint của hiện tại giữ một thái độ điềm tĩnh trước đời sống. Hip-hop rèn cho anh sự lì lợm, nhưng gia đình dạy anh biết cách kiểm soát bản thân.
Khi nói về điều muốn nhắn nhủ nếu sau này hai con trai xem lại những thước phim về bố, anh chia sẻ một cách thản nhiên:
Tùng Mint hôm nay không còn là chàng Dương của tuổi hai mươi, cũng không cần phải gồng mình chứng minh vị trí con sói đầu đàn. Anh đơn giản là một người đàn ông từng trải: thô ráp, thực tế, dám chơi khi cần, nhưng biết lùi lại để giữ trọn vẹn sự bình yên cho gia đình mình.
